Wędkarstwo w Polsce reguluje przede wszystkim ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 883) oraz rozporządzenia wykonawcze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zanim pojawisz się nad rzeką, musisz znać kilka podstawowych wymogów formalnych.

Karta wędkarska – kto musi ją mieć

Karta wędkarska to dokument wydawany przez starostę powiatu właściwego dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Obowiązek jej posiadania dotyczy każdej osoby, która ukończyła 14 lat i łowi ryby w polskich wodach śródlądowych. Dzieci do 14. roku życia mogą wędkować bez karty, jednak tylko pod bezpośrednim nadzorem osoby pełnoletniej posiadającej ważne uprawnienia.

Wniosek o kartę składa się w starostwie powiatowym. Wymagane dokumenty to zazwyczaj: wniosek, dowód uiszczenia opłaty (jednorazowej, wynosi ok. 10 zł), zdjęcie oraz, w przypadku osób niepełnoletnich, zgoda rodzica lub opiekuna. Karta nie ma terminu ważności – wydawana jest bezterminowo.

Zezwolenie PZW – różnice między wodami

Samo posiadanie karty wędkarskiej nie uprawnia do połowu na wodach zarządzanych przez Okręgi Polskiego Związku Wędkarskiego. Na takich łowiskach konieczne jest dodatkowe zezwolenie PZW. Wyróżniamy kilka podstawowych rodzajów:

  • Zezwolenie okręgowe roczne – uprawnia do łowienia na wszystkich wodach danego okręgu przez cały rok kalendarzowy.
  • Zezwolenie okręgowe tygodniowe – wydawane na 7 kolejnych dni, popularne wśród wędkarzy odwiedzających dany teren okazjonalnie.
  • Zezwolenie na łowisko specjalne – dotyczy wybranych zbiorników ze specjalnym regulaminem (np. łowisk typu „no-kill" lub łowisk komercyjnych).

Ceny zezwoleń różnią się między okręgami. Roczne zezwolenie okręgowe na wody krainy karpiowej wynosi w 2026 roku średnio 150–200 zł, a na wody krainy łososiowej – 250–350 zł, ze względu na bardziej restrykcyjne zasady ochrony.

Wędkowanie na wodach Skarbu Państwa nieobjętych zarządem PZW (tzw. wody otwarte) wymaga wyłącznie ważnej karty wędkarskiej. Listę takich wód prowadzi Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej.

Okresy ochronne głównych gatunków

Okresy ochronne to czas, w którym połów danego gatunku jest całkowicie zakazany – obejmują zazwyczaj tarło i fazy bezpośrednio poprzedzające rozród. Poniżej najważniejsze daty dla gatunków najczęściej spotykanych na polskich rzekach:

  • Szczupak (Esox lucius) – ochrona od 1 stycznia do 30 kwietnia
  • Sandacz (Sander lucioperca) – ochrona od 1 stycznia do 31 maja
  • Okoń (Perca fluviatilis) – brak okresu ochronnego w większości wód, lokalnie od 1 do 31 maja
  • Karp (Cyprinus carpio) – brak ustawowego okresu ochronnego, regulowany lokalnie przez zarządcę wód
  • Leszcz (Abramis brama) – ochrona od 1 maja do 30 czerwca
  • Płoć (Rutilus rutilus) – ochrona od 1 do 31 maja
  • Sum (Silurus glanis) – ochrona od 1 maja do 30 czerwca
  • Troć wędrowna (Salmo trutta trutta) – ochrona od 1 listopada do ostatniego dnia lutego
  • Łosoś (Salmo salar) – ochrona od 1 października do końca marca

Wymiary ochronne

Wymiar ochronny określa minimalną długość ryby, którą wolno zabrać z wody. Mierzy się go od czubka pyszczka do końca płetwy ogonowej (przy naturalnie złożonej płetwie). Ryby poniżej wymiaru muszą być niezwłocznie wpuszczone z powrotem do wody w sposób minimalizujący ich uszkodzenie.

  • Szczupak – 50 cm (w niektórych okręgach 45 cm)
  • Sandacz – 50 cm
  • Sum – 70 cm
  • Karp – 30 cm (zależy od zarządcy)
  • Leszcz – 25 cm
  • Płoć – 15 cm
  • Okoń – 15 cm
  • Lin – 25 cm
  • Troć – 35 cm

Dobowy limit połowu

Polskie przepisy określają, ile ryb jednego gatunku można zabrać z wody w ciągu doby. Przekroczenie limitu stanowi wykroczenie i podlega karze grzywny. Przykładowe limity dobowe na wodach PZW:

  • Szczupak – 2 sztuki
  • Sandacz – 2 sztuki
  • Sum – 1 sztuka
  • Karp – 4 kg lub 2 sztuki powyżej wymiaru
  • Okoń – 5 kg
  • Leszcz – 3 kg
Rzeka Wisła – jedno z głównych łowisk wędkarskich w Polsce
Wisła na odcinku nizinnym – jedno z ważniejszych łowisk na szczupaka i sandacza w Polsce. Źródło: Wikimedia Commons (CC BY-SA)

Kontrola przestrzegania przepisów

Uprawnienia do kontrolowania wędkarzy mają Państwowa Straż Rybacka (PSR) oraz Społeczna Straż Rybacka (SSR). Funkcjonariusze PSR mogą nakładać mandaty karne, natomiast SSR – funkcjonariusze PZW – mają prawo do legitymowania i zatrzymywania połowu do czasu przybycia PSR lub Policji. Kary za naruszenie przepisów wahają się od 500 zł (mandat) do kilku tysięcy złotych (sprawa sądowa za kłusownictwo).

Przydatne źródła

Aktualne wykazy wód, limity i regulaminy okręgów PZW dostępne są bezpośrednio na stronach poszczególnych okręgów oraz w portalu pzw.org.pl. Teksty aktów prawnych znajdują się w bazie ISAP Sejmu RP. Informacje o wodach otwartych prowadzi Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej.